co wybrać? depozyty, fundusze, lokaty

Depozyty, fundusze, lokaty – sprawdź ryzyko i stopę zwrotu

Każdy z nas w pewnym momencie swojego życia zastanawia się, jak najlepiej pomnożyć własny majątek. Jednym z dostępnych rozwiązań jest lokowanie środków w różnych produktach finansowych, które zależnie od naszej otwartości na ryzyko mogą stanowić wsparcie realizacji naszych celów finansowych. Trzeba mieć jednak przy tym na uwadze, że pewna część tych produktów jest obarczona mniejszym lub większym ryzykiem. Brak wiedzy o tym, jak zbudowane są konkretne produkty i jakie ryzyko wynika z lokowania w nich pieniędzy, może spowodować odwrotny efekt od zamierzonego, z następstwem straty nawet całego zainwestowanego kapitału.

W tym poście nie zamierzamy opisywać wszystkich istniejących produktów inwestycyjnych i oszczędnościowych. Nie chcemy też wchodzić w techniczną metodologię ich działania (przeznaczymy pod to osobny cykl), to na czym nam zależy teraz to skupić się na:

  • opisie najbardziej powszechnych produktów oferowanych przez sektor finansowy,
  • rozróżnieniu produktów pod względem ryzyka, która mogą ze sobą nieść,
  • pokazaniu, że każdy powinien bardzo dokładnie dopasować wybrane produkty do własnego apetytu na ryzyko.

Stworzyliśmy również specjalne narzędzie, które wskazuje różnicę między produktami w skali ryzyka i zwrotu z inwestycji oraz ułatwia dobranie instrumentów odpowiadających indywidualnemu profilowi inwestycyjnemu – tutaj znajdziecie instrukcję obsługi , a poniżej samo narzędzie do pobrania.

[fancy_box id=3]  POBIERZ:   [content_upgrade id=17289]Produkty oszczędnościowe i inwestycyjne – sprawdź swój profil ryzyka[/content_upgrade].[/fancy_box]

Podsumowując, w tym poście znajdziecie krótkie wprowadzenie do następujących produktów:

  • produkty depozytowe (konto oszczędnościowe oraz zwykłe lokaty bankowe),
  • fundusze inwestycyjne,
  • lokaty strukturyzowane.

I. Produkty

A) Depozyty

Konto oszczędnościowe/lokaty bankowe
Najprostszym i najbezpieczniejszym sposobem zdeponowania pieniędzy jest lokata bankowa lub konto oszczędnościowe. Różnica między nimi polega na tym, że konto oszczędnościowe umożliwia wypłaty środków w dowolnym momencie bez utraty naliczonych już odsetek. Natomiast przy zdeponowaniu pieniędzy na lokacie trzeba liczyć się z czasem, na jaki jest ona zakładana. Jeśli w momencie trwania lokaty zajdzie potrzeba wypłaty środków, tracimy odsetki zarobione przed wypłatą. Produkty te, choć uważane za najbezpieczniejsze (chroni je gwarancja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego), zwykle nie oferują swoim inwestorom dużych zysków.

B) Fundusze inwestycyjne

Pomińmy argumentacje „za i przeciw” korzystania z funduszy inwestycyjnych oraz temat roli banków w procesie ich sprzedaży i opłat, z jakimi potencjalny inwestor powinien się liczyć. Poniżej przedstawiamy najbardziej powszechny podział funduszy według prowadzonej polityki inwestycyjnej (czyli w zależności od tego, gdzie lokowane są środki finansowe).


Fundusze rynku pieniężnego (gotówkowe)

Stopa zwrotu
Stanowią alternatywę dla produktów depozytowych z oczekiwaną nieco większą stopą zwrotu z inwestycji, niż wysokość oprocentowania lokat bankowych. Fundusze gotówkowe mają na celu ochronę zainwestowanego kapitału.

Gdzie lokowane są środki?
Fundusze rynku pieniężnego inwestują w krótkoterminowe papiery dłużne o terminie zapadalności do jednego roku (w portfelu mogą znaleźć się instrumenty dłużne lub/oraz lokaty bankowe). W przypadku funduszy tego typu posiadane środki są lokowane w np. w bony skarbowe i pieniężne (krótkoterminowe papiery dłużne emitowane przez rząd), bankowe papiery wartościowe (certyfikaty depozytowe, bony oszczędnościowe, itp. ), krótkoterminowe weksle komercyjne, lokaty bankowe, itp.

Ryzyko inwestycji?
Fundusze tego typu uważa się za najbezpieczniejszy typ funduszy inwestycyjnych. Ryzyko utraty zainwestowanego kapitału jest znikome.

Struktura portfela?
Dla uproszczenia można przyjąć, że mniejsza część portfela funduszy rynku pieniężnego jest lokowana w depozyty bankowe („gotówka”), a reszta w krótkoterminowe portfele dłużne („obligacje”). Niektóre fundusze mogą lokować środki w depozyty bankowe nawet większą część portfela. Możemy również założyć, ze „gotówka” stanowi 20%-35% udziału w portfelu, a jego resztę stanowią „obligacje” krótkoterminowe.

Fundusze obligacji (dłużne)

Stopa zwrotu
Fundusze obligacji są przeznaczone dla osób, które chcą gromadzić oszczędności przez dłuższy czas (co najmniej 2-5 lat), a jednocześnie nie akceptują podwyższonego ryzyka inwestycji.

Gdzie lokowane są środki?
Fundusze obligacji inwestują głównie w średnio- i długoterminowe dłużne papiery wartościowe: obligacje Skarbu Państwa, komunalne lub korporacyjne oraz bony skarbowe. Ta grupa funduszy nie inwestuje w akcje.

Ryzyko inwestycji?
Fundusze obligacji są zaliczane do produktów bezpiecznych, niemniej jednak część z nich może szybko przynieść stratę. Fundusze obligacji, w odróżnieniu do funduszy rynku pieniężnego, lokują środki w obligacje o średnim lub dłuższym okresie czasu. W sytuacji gdy rosną stopy procentowe, obligacje o dłuższym terminie zapadalności (zwłaszcza o stałym oprocentowaniu) mogą stracić na wartości. Dlatego ryzyko inwestycji tego rodzaju funduszy inwestycyjnych jest większe, niż w przypadku funduszy rynku pieniężnego.

Struktura portfela?
Można przyjąć, że większość portfela tego rodzaju funduszy jest lokowana w „obligacje” – 85%-95%, i tylko mała część jest lokowana w „gotówkę”.

Fundusze stabilnego wzrostu

Stopa zwrotu
Przedsiębiorcy inwestując w fundusze stabilnego wzrostu dążą do zapewnienia regularności uzyskiwanych dochodów i stopy zwrotu większej niż w przypadku funduszy rynku pieniężnego lub obligacji.

Gdzie są lokowane środki?
Główne inwestycje to obligacje i bony skarbowe oraz aktywa o wyższym poziomie ryzyka – akcje.

Ryzyko inwestycji?
Ponieważ część środków tego typu funduszy jest lokowana w akcje, to pomimo ryzyka charakterystycznego dla funduszy obligacji istnieje dodatkowe ryzyko utraty kapitału w przypadku niekorzystnej koniunktury na rynku. Ryzyko utraty kapitału jest ograniczone, gdy część środków zostaje ulokowana w aktywa o niższym poziomie ryzyka (obligacje).

Struktura portfela?
Możemy przyjąć, że większość portfela jest lokowana w obligacje, a tylko 30-40% w akcje.

Fundusze zrównoważone

Stopa zwrotu
Korzystanie z funduszy zrównoważonych polega na stabilnym i długoterminowym zwiększaniu wartości aktywów poprzez ich inwestowanie również w papiery wartościowe z podwyższonym ryzykiem. Udział w portfelu aktywów o podwyższonym ryzyku (akcje) jest większy niż dla funduszy stabilnego wzrostu. Gdy na rynku akcji panuje dobra koniunktura, inwestorzy funduszy zrównoważonych oczekują, że ich zyski będą większe, niż gdyby zainwestowali w fundusze stabilnego wzrostu, obligacje lub rynek pieniężny.

Gdzie są lokowane środki?
Tak jak w przypadku funduszy stabilnego wzrostu, część środków tego typu funduszy jest lokowana w akcje oraz obligacje.

Ryzyko inwestycji?
W przypadku zawirowań na rynku akcji (niekorzystna koniunktura), straty inwestora mogą być spore. Dlatego należy liczyć się z możliwością utraty znacznej części kapitału. Bardziej korzystnym rozwiązaniem dla tych, którzy nie chcą podejmować takiego ryzyka jest inwestowanie w fundusze stabilnego wzrostu.

Struktura portfela?
Aktywa inwestowane w akcje stanowią średnio 45-55% portfela, reszta natomiast składa się z obligacji.

Fundusze akcji

Stopa zwrotu
Celem funduszy akcyjnych jest osiągnięcie jak najwyższego zysku przy jednoczesnym wysokim poziomie ryzyka inwestycyjnego. Inwestując w ten typ funduszy godzimy się na to, że możemy stracić całość lub znaczącą część zainwestowanego kapitału (oczekując przy tym dużo większych stóp zwrotu w porównaniu z innymi inwestycjami). Korzystając z tego rodzaju funduszy należy założyć bardzo długi horyzont inwestycyjny (przynajmniej 5 lat). Jest to bardzo istotne ze względu na sporą wolatylność (zmienność) rynku akcji. Jeśli inwestor nie zakłada tak długiego horyzontu inwestycyjnego, to ten typ funduszy na pewno nie będzie dla niego odpowiedni.

Gdzie są lokowane środki?
Fundusze akcji charakteryzują się tym, że przeważającą część ich portfela inwestycyjnego stanowią akcje.

Ryzyko inwestycji?
Ryzyko jest w tym przypadku większe niż wśród pozostałych typów funduszy i waha się w zależności od strategii inwestycyjnej konkretnego funduszu.

Struktura portfela?
Struktura portfela tego typu funduszy jest bardzo zróżnicowana. Można przyjąć, że średnio 70-90% aktywów jest lokowane w akcje. Pozostała część portfela może się składać z obligacji lub instrumentów rynku pieniężnego.

Poniższy wykres pokazuje, w jaki sposób można zobrazować kompromis pomiędzy stopą zwrotu oraz ryzykiem poszczególnych typów funduszy. Warto go zapamiętać, aby móc później dokładnie dopasować fundusze inwestycyjne do własnego apetytu na ryzyko.

[fancy_box id=3]  POBIERZ:   [content_upgrade id=17289]Produkty oszczędnościowe i inwestycyjne – sprawdź swój profil ryzyka[/content_upgrade].[/fancy_box]

Wykres  – rodzaj funduszu: stopa zwrotu vs ryzyko

III. Lokata strukturyzowana

Bardzo często można spotkać się z powiedzeniem, że lokata strukturyzowana jest rzekomo bezpieczną alternatywą dla lokat bankowych. Czy to prawda?  Bardzo często tak nie jest, a diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach. Ryzyko straty zainwestowanego kapitału wciąż istnieje i czasami może być bardzo wysokie. Wobec tego o jaki produkt chodzi?

Stopa zwrotu
Lokata strukturyzowana jest produktem finansowym, który w dużym uproszczeniu możemy podzielić na 2 części: część oszczędnościową (1) oraz część inwestycyjną (2).  Część oszczędnościowa odpowiada za bezpieczeństwo produktu i podobnie jak przy funduszach obligacji, ta część kapitału jest lokowana w bezpieczne produkty (np. obligacje i depozyty bankowe). Natomiast pozostała jego część jest lokowana w produkty finansowe o podwyższonym ryzyku, z myślą o większych stopach zwrotu z inwestycji.

Lokaty strukturyzowane również różnią się w zależności od częściowej (mniej niż 100%) lub pełnej (100%) ochrony zainwestowanego kapitału.

Nawet bez wchodzenia w szczegóły można zauważyć, że bezpieczeństwo tego produktu zależy od stosunku pierwszej jego części (oszczędnościowej) do drugiej (inwestycyjnej) oraz od tego, czy produkt ma gwarancję zainwestowanego kapitału, czy nie.

Zwykle są to produkty o średnim horyzoncie inwestycyjnym, wynoszącym od 3 do 5 lat. Dlatego należy liczyć się z „zamrożeniem” kapitału na taki okres czasu.

Gdzie lokowane są środki?
Część oszczędnościowa produktu jest inwestowana głównie w bezpieczne produkty. Natomiast część inwestycyjna to element, który wnosi największe różnice pomiędzy lokatami strukturyzowanymi. Zwykle ta część opiera się na tak zwanych instrumentach bazowych, którymi mogą być np.:

  • indeksy giełdowe,
  • akcje,
  • surowce,
  • waluty.

Każda lokata strukturyzowana ma własną strategię dla części inwestycyjnej. Np. jeśli część inwestycyjna opiera się na indeksie WIG20, to strategia może zakładać, że w momencie zakończenia lokaty indeks WIG20 osiągnie pożądany, określony na samym początku inwestycji poziom. Gdy tak się stanie lokata może zaoferować wyższy zysk. W przeciwnym wypadku, w zależności od typu lokaty, można zyskać niższe odsetki lub dostać tylko 100%, a  nawet stracić część zainwestowanego kapitału.

Ryzyko inwestycji?
Lokata strukturyzowana może nieść ze sobą poważne ryzyko straty zainwestowanego kapitału. Dlatego warto wspomnieć tutaj również o ryzyku emitenta tego produktu. Na przykładzie obligacji rządowych wyjaśniamy, dlaczego należy się z nim liczyć.    

Przykład i możliwe scenariusze (od straty kapitału -16% do jego zwrotu +10%)

Załóżmy, że nasza inwestycja to 10 000 zł. Część inwestycyjna stanowi jej 20% w oparciu o indeks WIG20. Oznacza to, że 8000 zł było ulokowane w bezpiecznych aktywach, a 2000 zł zostało ulokowane w części inwestycyjnej. Załóżmy też, że strategia lokaty strukturyzowanej przewidywała, że jeśli indeks WIG20 przekroczy 200% swojej początkowej wartości, to zysk z zainwestowanej części wyniesie 30%. W innym przypadku cała kwota przeznaczona na część inwestycyjną zostanie stracona.

  • Negatywny scenariusz:
    WIG20 nie przekroczył 200% swojej początkowej wartości . Oznacza to, że 2000 zł przeznaczone na daną inwestycję zostało stracone. Jeśli założymy, że część bezpieczna, czyli 8000 zł, wypracowała 5% zysku (8000 zł*5% = 400), to na koniec okresu inwestor, który zainwestował 10 000 zł w tę lokatę dostanie tylko 8400 zł (strata 1600 zł, czyli -16% zainwestowanego kapitału).
  • Pozytywny scenariusz:
    WIG20 przekroczył zakładany poziom i część inwestycyjna przynosi zysk na poziomie 2000*30% = 600 zł. Na koniec okresu inwestor dostanie zwrot 2600 zł + 8400 zł = 11 000 zł. Oznacza to, że stopa zwrotu danej inwestycji wynosi +10%.

III. Podsumowanie

W naszym narzędziu  zainicjowaliśmy również temat obligacji skarbowych (rządowych), podając ten produkt w kategorii „WYSOKIEGO” ryzyka. Ogólnie rzecz biorąc obligacje Skarbu Państwa nie są uważane za niebezpieczne produkty. Niemniej jednak żyjemy w szczególnych czasach. Dzięki uważnemu przyglądaniu się sytuacji gospodarczej w Grecji wiemy, że jeśli jakieś państwo ogłosi bankructwo (Grecja cały czas jest na jego skraju), to wypłata odsetek z obligacji takiego emitenta stoi pod dużym znakiem zapytania.

Dlatego należy podkreślić, że konkretna obligacja jest na tyle bezpieczna, na ile wiarygodny jest jej emitent. W Waszym interesie leży zwracanie uwagi na to, jaki procent/zysk oferuje dana obligacja. Im mniej wiarygodny jest emitent, tym wyższe zwroty będzie oferował dany produkt.

Warto również pamiętać, że jeśli produkt finansowy oferuje ponadprzeciętne stopy zwrotu, ryzyko dla inwestora z pewnością jest bardzo wysokie. Nie dajcie się nabrać na rzekomo bardzo wysokie zwroty, inwestując w rzekomo bezpieczne produkty. Reguła jest bardzo prosta:

♦ WIĘKSZE STOPY ZWROTU SĄ ZAWSZE OBARCZONE WIĘKSZYM RYZYKIEM ♦

[fancy_box id=3]  POBIERZ:   [content_upgrade id=17289]Produkty oszczędnościowe i inwestycyjne – sprawdź swój profil ryzyka[/content_upgrade].[/fancy_box]

Dziękujemy za lekturę i liczymy na Wasz feedback – jeśli macie jakieś pytania do tego narzędzia czy inne związane z decyzją o oszczędzaniu i inwestowaniu, piszcie w komentarzu. Postaramy się odpowiedzieć na wszystkie nurtujące Was kwestie.

Być może macie w swoim otoczeniu osoby, którym to narzędzie mogłoby być pomocne – prześlijcie im link do tego artykułu.

I wielka prośba ode mnie i Andrzeja na koniec. Jeśli ten materiał okazał się Wam przydatny, rozszerzył Waszą wiedzę,  zainspirował – dajcie znać (w komentarzu). Dobrze wiedzieć, że nasza praca jest komuś pomocna albo, że jest jakiś wątek, który chcielibyście jeszcze rozwinąć, pogłębić.

Wasz doping jest dla nas niezwykle ważny – daje nam potwierdzenie, że to co dla Was przygotowujemy spłenia swój cel.  Jeśli jesteśmy Wam w jakimś stopniu pomocni, “polubcie” proszę nasz fanpage’a i polećcie go znajomym na Facebooku, żebyśmy mogli dotrzeć do kolejnych osób, którym ta pomoc może się przydać. Dziękujemy! :)

No Comments

Click on a tab to select how you'd like to leave your comment

Post A Comment

*