Wybierz produkt oszczędnościowy

Produkty oszczędnościowe – wybrać większą stopę zwrotu, czy mniejsze ryzyko?

Zanim skupimy się na tym, co przygotowaliśmy dla Was w tym wpisie, krótki przegląd naszych narzędzi, którymi już możecie się posługiwać przy podejmowaniu decyzji o kredycie czy oszczędzaniu. Pamiętajcie – zasada nr 1 – sprawdź koszt:

  1. Kalkulator do obliczenia całkowitego kosztu kredytu, tworzenia symulacji spłaty rat z podziałem na część odsetkową i kapitałową i wyliczenia aktualnego salda zadłużeniadzięki temu możecie sprawdzić, jaka jest wysokość odsetek płaconych w każdej racie i ile długu zostaje Wam do spłaty po każdorazowym uregulowaniu płatności. 
  2. Kalkulator kosztu kredytu i harmonogramu spłat dla ofert 9 banków (Eurobank, Raiffeissen Polbank, Alior Bank, BGŻ, BPH SA, Getin Bank, PKO BP, Bank Millennium, Bank Pekao S.A.) 
  3. Kalkulator kosztu kredytu vs kosztu oszczędzania, czyli jaką kwotę co miesiąc powinniście odkładać, aby zaoszczędzić sumę pieniędzy (zaoszczędzony kapitał + zarobione odsetki) równą “kwocie pożyczki” przy założeniu, że okres oszczędzania jest taki sam, jak okres kredytowania.

W tym poście chcielibyśmy rozwinąć temat oszczędzania. Opracowaliśmy w tym celu narzędzie, które:

  1. Prezentuje różne produkty oszczędnościowe i inwestycyjne z uwzględnieniem różnych poziomów ryzyka i zwrotów z zainwestowanego kapitału.
  2. Oblicza czas i harmonogram gromadzenia oszczędności na zakładanym poziomie na podstawie parametrów. które wprowadzacie.
  3. Pozwala znaleźć odpowiedź na pytanie:
    Gdybym mógł odkładać miesięcznie kwotę na poziomie X, to ile czasu potrzebowałbym, aby osiągnąć poziom kapitału na poziomie Y (np. odkładając 800 zł miesięcznie, za ile czasu nazbierałbym 20,000 zł?)

Narzędzie to potwierdza, że regularne oszczędzanie jest najskuteczniejszym sposobem na gromadzenie i pomnażanie kapitału, co wcale jednak nie oznacza, że aby ten cel realizować musisz być bogaty.  Gromadzić kapitał możesz w każdym czasie, niezależnie od zasobności finansowej.

Aby uzyskać wynik, trzeba przejść przez kilka niezbędnych kroków. Postaraliśmy się zaprojektować cały ten proces w maksymalnie dynamiczny i ciekawy sposób.

Krok 1 – Oceń swój “apetyt na ryzyko”

screen_1
W osobnym poście opisujemy czym jest ‘apetyt na ryzyko’ oraz w jaki sposób banki badają ten element (wymóg regulacyjny sektora finansowego), aby jak najadekwatniej dopasować produkty finansowe do inwestycyjnego profilu klienta, czyli jego skłonności do ryzyka. W skrócie:

Produkt o wyższym ryzyku może powodować utratę części lub nawet całości zainwestowanego kapitału, oferując jednocześnie większe stopy zwrotu z niego. Dla przykładu konto oszczędnościowe lub lokata terminowa (depozyty), które nie są obciążone ryzykiem utraty kapitału, mają odpowiednio niższe stopy zwrotu (obecnie na poziomie ok. 2%). Jeśli natomiast klient jest otwarty na ryzyko może wybierać spośród produktów, dających możliwość wyższej stopy zwrotu (np. na poziomie powyżej 10%). W 4 kroku – poniżej –  przedstawiamy uproszczoną matrycę produktów inwestycyjnych o wyższym ryzyku vs produkty z grupy niższego ryzyka.

Po kliknięciu buttona “Krok 1”, pojawia się okienko z 3 pytaniami, w którym należy odznaczyć jedną z zaproponowanych odpowiedzi.


screen_2

Pytanie te w uproszczony sposób modeluje, jak banki mogą badać skołonność klientów do ryzyka. Wybierając wariant pierwszy klient sugeruje, że jest przygotowany nawet na znaczną stratę kapitału w trakcie trwania inwestycji przy jednoczesnym jednak oczekiwaniu wyższej stopy zwrotu w sytuacji powodzenia. Odpowiedź: nie akceptuję straty kapitału w trakcie trwania inwestycji i nie oczekuję przy tym większych z niej zwrotów – wskazuje, że klient nie zakłada zmiany wartości kapitału w trakcie trwania inwestycji.

W zależności od wybranej odpowiedzi przyjęliśmy trzy stopniowaną skalę skłonności do ryzyka:

  1. WYSOKA – spadek wartości moich inwestycji nawet o 25%-35%, oczekując ich powrotu do wartości początkowej, a następnie potencjalnego wzrostu ich wartości.
  1. ŚREDNI – spadek wartości moich inwestycji nawet o 10%-15%, oczekując ich powrotu do wartości początkowej a następnie potencjalnego znacznego wzrostu ich wartości.
  1. NISKI – ciągły wzrost wartości moich inwestycji akceptując, ze nie będą to wzrosty znaczące.

Po wybraniu jednego z tych trzech wariantów i kliknięciu buttona “Zapisz”, narzędzie odnotuje odpowiedź i przejdzie do następnego poziomu, aktywując button “Krok 2”.

Na potrzeby instrukcji wybraliśmy pierwszy wariant (WYSOKA skłonność do ryzyka) zgodnie z podglądem na ekranie poniżej.

 

screen_3

Krok 2 – Wprowadź kwotę, którą możesz odkładać miesięcznie

 

screen_4
Na tym poziomie wprowadzacie kwotę, którą na podstawie oceny swoich możliwości budżetowych jesteście w stanie regularnie odkładać na potrzeby oszczędnościowo – inwestycyjne.

Po kliknięciu buttona “Krok 2”, pojawi się następujące okienko:

screen_5

 

Po wprowadzeniu kwoty i kliknięciu buttona “Zapisz”, narzędzie  aktywuje “Krok 3”. Dla przeprowadzenia tej symulacji założyliśmy kwotę 1200 zł.

 

screen_6

Krok 3 – Wprowadź docelową kwotę oszczędności

 

screen_7
W tym kroku możecie wprowadzić docelową sumę oszczędności, którą chcielibyście uzbierać, odkładając regularnie (miesięcznie) kwotę podaną w poprzednim kroku. Po kliknięciu buttona “Krok 3”, pojawia się następujące okienko:

 

screen_8

Wpisujecie w nie zakładaną kwotę docelową (zaoszczędzoną) – wartość ta nie może więc być niższa od kwoty podanej w poprzednim kroku. Po wprowadzeniu tej wartości i kliknięciu buttona “Zapisz”, narzędzie skieruje Was do kolejnego poziomu, aktywując button “Krok 4”.

Na potrzeby tego przykładu przyjęliśmy kwotę 50,000 zł.

screen_9

Krok 4 – Zobacz z jakich produktów mógłbyś skorzystać

screen_10

Na tym poziomie na podstawie parametrów wprowadoznych w pierwszych dwóch krokach (oceny skłonności do ryzyka oraz wartości miesięcznych regularnych oszczędności) narzędzie generuje uproszczoną bibliotekę produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych dostosowaną do Waszego profilu oraz przedział rocznej stopy zwrotu dla poszczególnych produktów. Po kliknięciu buttona “Krok 4” w arkuszu pojawia się następujący wykres:

screen_11

 

Na jednej osi znajdują się kategorie (wysoki, średni, niski) odpowiadające poziomowi miesięcznego oszczędzania podanemu w kroku 2. Dla uproszczenia przyjęliśmy:

  1. Niski poziom – oszczędności do 1000 zł
  2.  Średni poziom – oszczędności pomiędzy 1000 zł a 5000 zł
  3. Wysoki poziom – powyżej 5000 zł

Na drugiej osi umieściliśmy kategorie (wysoki, średni, niski) określające Waszą skłonność do ryzyka na podstawie wariantów podanych w kroku 1.

Zgodnie z danymi, które przyjęliśmy na potrzeby symulacji w krokach 1-2: wysokie ryzyko i średni poziom oszczędności (1200 zł), narzędzie dobrało odpowiadający tym preferencjom produkt w żółtym kwadracie. Budując logikę algorytmu narzędzia założyliśmy, że przy braku wysokich możliwości oszczędzania (poniżej 5000 zł) produkty z wysokiego ryzyka z uwagi na obciążenie dużymi stratami, nie powinny być rekomendowane. Mając więc średni poziom oszczedności i wysoką deklarowaną skołonność do ryzyka, narzędzie zakwalifikowało profil do średniej kategorii ryzyka.

Do każdego kwadratu na wykresie narzędzie pod daną grupę produktową podaje przedział średniej rocznej stopy zwrotu. Dla tego przykładu rekomendowanym produktem są fundusze obligacji z przyjętą roczną stopą na poziomie 3%-5%.

W osobnym poście opisujemy wszystkie grupy produktowe oraz założenia, które przyjęliśmy dla matrycy (na wykresie).

Teraz możemy przejść do kroku 5.

 

Krok 5

screen_12

Po kliknięciu buttona “Krok 5”, narzędzie wykonuje obliczenia i podsumuje je w postaci tabelki:

A. Harmonogram:

 

screen_13

  • Miesiąc (#)
    Wskazuje numer miesiąca.
  • Miesięczna kwota oszczędności
    Kwota zdefiniowana w kroku 2.
  • Kwota oszczędności i na początek miesiąca (po wpłacie)
    Kwota, która uwzględnia wpłatę z danego miesiąca oraz poziom oszczędności na koniec poprzedniego miesiąca
  • Zarobione odsetki
    Kwota, która podsumowuje ile odsetek możemy zarobić na podstawie rocznej stopy zwrotu oraz poziomu oszczędności na początku miesiąca. Na przykład w trzecim miesiącu kwota oszczędności na początek miesiąca po wpłacie wyniesie 3612.01 zł. Roczna stopu zastosowana dla tego przykładu to 4%, co na poziomie jednego miesiąca daje nam 0.3% =  4%/12. Oznacza to, że poziom odsetek zarobionych w danym miesiącu wyniesie 12.04 zł = 0.3%*3612.01 zł.
  • Kwota oszczędności i na koniec miesiąca
    Wartość, która odpowiada sumie kwoty na początku miesiąca i zarobionych odsetek w danym miesiącu. W trzecim miesiącu kwota ta wyniesie 3624.05 zł = 3612.01 zł + 12.04 zł.

B. Podsumowanie

screen_14

Ta część przedstawia wszystkie wartości składowe symulacji.

  • Apetyt na ryzyko, miesięczna kwota oszczędności (zł.), docelowa kwota Twoich oszczędności (zł.) – to wartości, które wprowadzacie samodzielnie w kroku 1, 2, 3.
  • Roczna stopa zwrotu – wynika z wykresu podanego w kroku 4. Dla produktu w kwadracie zaznaczonym na żółto przedział średniej stopy zwrotu to 3%-5%. Narzędzie w tym kroku przyjmuje uśrednienie miedzy 3%-5%, czyli 4%.
  • Zaoszczędzony kapitał  = suma wpłat – suma wszystkich miesięcznych wpłat (kwota miesięcznych regularnych oszczędności) dokonywanych przez cały okres oszczędzania. Dla naszego przykładu okres oszczędzania został wyliczony na poziomie 39 miesięcy. W rezultacie mamy więc 39*1200 zł = 46800 zł.
  • Zarobione odsetki przez cały okres oszczędzania – suma wszystkich odsetek zarobionych przez cały okres oszczędzania. Jeśli zsumujemy wszystkie dane wyliczone w kolumnie “zarobione odsetki”, otrzymamy wynik, podsumowany w tej komórce.
  • Całkowita kwota Twoich oszczędności – suma wszystkich wpłat oraz wszystkich zarobionych odsetek przez cały okres oszczędzania. W naszym przykładzie jest to kwota 50055.89 zł = 46800 zł + 3255.89 zł.
  • Niezbędny okres czasu na zgromadzenie docelowej kwoty (w miesiącach oraz latach) – ta dana podsumowuje ile miesięcy potrzebowaliśmy, aby zaoszczędzić docelową kwotę podaną w kroku 3. Dla naszego przykładu przyjęliśmy ją na poziomie 50000 zł. Wyliczenia są więc kontynuowane tak długo, jak kwota oszczędności na koniec miesiąca pozostaje niższa od podanej kwoty docelowej. W momencie przekroczenia kwoty docelowej narzędzie uważa cel za osiągnięty. Do zrealizowania wyniku założonego w naszym przykładzie – kwota 50000 zł – potrzebowaliśmy 39 miesięcy (3.25 lat) przy regularnej kwocie oszczędności na poziomie 1200 zł miesięcznie, lokując pieniądze w fundusze obligacji ze średnią roczną stopą zwrotu wynoszącą 4%.

C. Wykresy

  • Narzędzie w osobnych arkuszach generuje 2 wykresy. Jeden z nich wskazuje poziom zarobionych odsetek dla każdego miesiąca. Drugi natomiast podsumowuje, w jaki sposób został zgromadzony kapitał (zgromadzony kapitał + zarobione odsetki).screen_15

 

  • screen_16

Krok 6 – Wprowadź inne dane lub przejdź do kroku 7.

 

screen_17

Na tym poziomie możecie ponownie wprowadzić dane z kroków 1-2 oraz zdefiniować własną roczną stopę zwrotu, nie korzystając z założeń wynikających z wykresu podanego w kroku 4.

Jeśli nie chcecie korzystać z tej funkcjonalności możcie pominąć ten krok, klikając button “Nie, dziękuję”. Narzędzie automatycznie skieruje Was do następnego poziomu.

Jeśli klikniecie button “Tak, przelicz”, pojawi się następujące okienko:

screen_18

W tym kroku możecie podać inną roczną stopę zwrotu oraz zmienić dane podane w kroku 1-2. Wartości dla miesięcznej kwoty oszczędności oraz docelowej kwoty są zasysane z pierwotnego wprowadzenia – je także  możecie edytować. Załóżmy, że zmieniliśmy dane zgodnie z poniższym:

screen_19

Po kliknięciu buttonu “OK-przelicz”, narzędzie ponawia wyliczenia i zmienia dane zgodnie z opisem w kroku 5. Aktualizuje się także wykres matrycy produktowej (podanej w kroku 4). Wykres po wprowadzeniu nowych parametrów wygląda następująco:

screen_20

Wyższa kwota miesięcznych regularnych oszczędności, tym razem na poziomie 5500 zł (powyżej 5000 zł) zmienia skłonność do ryzyka na wysoką i w konsekwencji rekomendacje produktów na: fundusze akcji, lokaty strukturyzowane, obligacje rządowe z oczekiwanym zwrotem z inwestycji 7%-12%.

Po wprowadzeniu nowych danych zmieniają się także wartości w części “Podsumowanie”:

screen_21
Przeliczeń możecie dokonywać wielokrotnie: wystarczy ponownie kliknąć button “Tak, przelicz”.

 

Krok 7 – Wydrukowanie w formacie*.pdf oraz wyczyszczenie arkusza i przejścia do kroku 1.

 

screen_22

W tym kroku możecie wyeksportować wszystkie wyliczenia i poszczególne ich stepy do pliku .pdf. Wystarczy kliknąć button “Eksportuj do .pdf”. Narzędzie wygeneruje automatycznie dokument w formacie .pdf oraz otworzy go zgodnie z podglądem niżej:

screen_23

Po kliknięciu buttona “Wyczyść” wszystkie wprowadzone dane i wykresy zostaną usunięte.  Narzędzie skieruje Was do kroku 1.

Mamy nadzieję, że to narzędzie ułatwi Wam planowanie procesu oszczędzania –  określanie go w czasie dla różnych scenariuszy i możliwości budżetowych oraz dobór właściwych produktów oszczędnościowych i inwestycyjnych dostosowanych do Waszej  indywidualnej skłonności do ryzyka. Narzędzie nie posługuje się co prawda wszystkimi dostępnymi na rynku produktami oszczędnościowo-inwestycyjnymi, ale pokrywa wszystkie grupy w zależności od skłonności do ryzyka oraz poziomu kwoty oszczędzanej.  Wykorzystuje do tego uproszczony model oceny “apetytu na ryzyko”, dzięki czemu jest on wspólny logice banków i klientów.

Pamiętajcie każdy dochód jest wystarczający, aby zacząć oszczędzać.

Dziękujemy za lekturę i liczymy na Wasz feedback – jeśli macie jakieś pytania do arkusza czy inne związane z decyzją o oszczędzaniu, piszcie w komentarzu. Postaramy się odpowiedzieć na wszystkie nurtujące Was kwestie.

Być może macie w swoim otoczeniu osoby, którym to narzędzie mogłoby być pomocne – prześlijcie im link do tego artykułu.

I wielka prośba ode mnie i Andrzeja na koniec. Jeśli ten materiał okazał się Wam przydatny, rozszerzył Waszą wiedzę,  zainspirował – dajcie znać (w komentarzu). Dobrze wiedzieć, że nasza praca jest komuś pomocna albo, że jest jakiś wątek, który chcielibyście jeszcze rozwinąć, pogłębić.

Wasz doping jest dla nas niezwykle ważny – daje nam potwierdzenie, że to co dla Was przygotowujemy spłenia swój cel.  Jeśli jesteśmy Wam w jakimś stopniu pomocni, “polubcie” proszę nasz fanpage’a i polećcie go znajomym na Facebooku, żebyśmy mogli dotrzeć do kolejnych osób, którym ta pomoc może się przydać. Dziękujemy! :)

No Comments

Click on a tab to select how you'd like to leave your comment

Post A Comment

*